Oprócz wielu państwowych dni wolnych (allmänna helgdagar) w Szwecji równie ważne są „wielkie wieczory” – Midsommar, Julafton (Wigilia) czy Valborg (Noc Walpurgii), które organizują życie społeczne i… planowanie urlopu.
W Szwecji wszystkie niedziele są ustawowo wolne, dlatego m.in. Niedziela Wielkanocna i Zielone Świątki (Pingstdagen) też są „helgdagar”, choć często nie pojawiają się w skróconych listach świąt.
Dni „de facto” wolne i bardzo ważne w kulturze (nie wszystkie są ustawowo wolne)
• Midsommarafton (Wigilia Midsommar, piątek) – w praktyce wolny u większości pracowników; ustawowy wolny jest dzień następny, Midsommardagen.
• Julafton (Wigilia, 24 XII) i Nyårsafton (Sylwester, 31 XII) – tradycyjnie wolne „umownie” lub skrócone; ustawowo wolne są 25 i 26 XII oraz wszystkie niedziele.
• Valborg (Noc Walpurgii, 30 IV) – ogniska i chóry witające wiosnę; dzień po nim, Första maj, jest świętem państwowym.
• Luciadagen (Święto św. Łucji, 13 XII) – procesje światła i lussekatter (bułeczki szafranowe); to święto kulturowe, nie dzień ustawowo wolny.
6 czerwca: Święto Narodowe Szwecji – skąd ta data?
6 czerwca, Święto Narodowe, jest od 2005 r. dniem ustawowo wolnym. W 1983 r. 6 czerwca awansował z Dnia Flagi na Święto Narodowe; parlament w 2004 r. przegłosował, by od 2005 r. był to dzień wolny, „w zamian” za dawny wolny poniedziałek po Zielonych Świątkach (Annandag pingst). Obchody związane są m.in. z wyborem Gustawa Wazy na króla (1523) i tradycją konstytucyjną: przyjęciem dokumentów z 1809 i 1974 roku.
Inne ważne dni dla kultury i historii Szwecji
18 września - dzień pamięci Daga Hammarskjölda. Hammarskjöld był szwedzkim dyplomatą, politykiem i laureatem Pokojowej Nagrody Nobla z 1961 roku (przyznanej pośmiertnie). Były sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych, przyczynił się do rozwiązania kryzysu sueskiego 1956.
27 sierpnia - od 2013 roku to Dzień Raoula Wallenberga. Wallenberg był szwedzkim dyplomatą, w trakcie II Wojny Światowej uratował setki węgierskich Żydów przed śmiercią. Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata.
28 lutego - rocznica zamachu na Olofa Palmego, premiera Szwecji. Do napaści doszło w 1986 roku; Palme zginął na miejscu wskutek ran postrzałowych. Był to najgłośniejszy napad na polityka w Szwecji XX wieku.
Jak Szwedzi świętują (krótki przewodnik)
• Midsommar (koniec czerwca): majowe słupy (midsommarstång), śledzie, ziemniaki z koperkiem, truskawki i tańce do białej nocy. Dla planujących podróż – to „święty” rodzinny weekend, wiele miejsc bywa zamkniętych.
• Valborg / 1 maja: 30 kwietnia ogniska i chóralne powitanie wiosny, 1 maja – pochody i pikniki.
• Alla helgons dag (początek listopada): znicze na cmentarzach (np. Skogskyrkogården w Sztokholmie) – klimat zadumy i światła.
• Lucia (13 grudnia): białe suknie, korony z „świecami” i szafranowe bułeczki; to symbol światła w najciemniejszym czasie roku.
Planowanie wyjazdu – praktyczne wskazówki
1. Sprawdź godziny otwarcia – w święta państwowe i „wielkie wieczory” wiele sklepów, atrakcji i urzędów działa krócej lub jest zamkniętych. Zwróć uwagę na Midsommar i Julafton.
2. Transport – rozkłady mogą przechodzić na tryb świąteczny (rzadsze i / lub skrócone kursy).
3. Kultura świętowania – jeśli trafisz na Valborg albo Midsommar, weź udział! To najlepszy „kurs kultury szwedzkiej” w pigułce.
FAQ
Czy Midsommarafton jest oficjalnie wolny?
Nie. To nie jest ustawowy „helgdag”, ale w praktyce większość osób ma wtedy wolne; ustawowo wolna jest sobota – Midsommardagen.
Dlaczego 6 czerwca jest wolny dopiero od 2005 r.?
Tak zdecydowano ustawowo – równocześnie zniesiono wolny Annandag pingst (poniedziałek po Zielonych Świątkach).
Kiedy przypada Wszystkich Świętych w Szwecji?
Zawsze w sobotę między 31 października a 6 listopada.
